تعاريف و مفاهيم پايه

برای ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در استفاده از واژه های متداول مورد استفاده در تدوین برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن، مفاهیم پایه به شرح زیر تعریف می شوند.

طرح عمرانی
مجموعه عملیات و خدمات مشخصی که بر اساس مطالعات توجیهی فنی و اقتصادی یا اجتماعی به وسیله دستگاه اجرایی انجام می شود. این طرح ها طی مدت معین و با اعتبار معین برای تحقق بخشیدن به اهداف برنامه عمرانی پنجساله در دوره مطالعه یا اجرا انجام می گیرد و تمام یا قسمتی از هزینه های اجرای آن از محل اعتبارات عمرانی تامین و به سه نوع انتفاعی، غیرانتفاعی و مطالعاتی تقسیم می شود.

پروژه
مجموعه عملیات و خدمات مشخص و هدف مند که در یک دوره زمانی معین و با صرف منابع مالی معین در جهت رسیدن به اهداف طرح انجام می گیرد.

فعالیت
مجموعه عملیات و خدمات مشخص، هدف مند و وابسته به هم که برای دستیابی به اهداف معین در چارچوب یک پروژه برای رسیدن به هدف طرح انجام می گیرد.

معیارهای فنی
مجموعه ای که با استفاده از ضوابط فنی، استانداردها، راهنماها، تحقیقات علمی، تجارب و دانش فنی تدوین می شود و مبنای قضاوت و تصمیم گیری های مهندسی قرار می گیرد.

ضوابط فنی
مجموعه ای شامل آیین نامه ها، دستورالعمل ها و مقررات فنی است.

آئین نامه ها
مجموعه مقررات و روش های اجرایی که به استناد موازین قانونی تهیه و پس از تصویب توسط مراجع ذیصلاح، رسما ابلاغ و لازم الاجرا می شود که در برگیرنده دستورالعمل ها و مقررات فنی نیز است.

دستورالعمل
مجموعه روش ها و دستوراتی که برای انجام یک موضوع یا یک کار مشخص تدوین می شود و عموما رعایت آن الزامی است که در برگیرنده مقررات و مشخصات فنی نیز است.

مقررات فنی
مجموعه مقرراتی که در برگیرنده استانداردها و مشخصات فنی است.

مشخصات فنی
مجموعه مدارکی که ویژگی هایی مانند سطح کیفیت، نحوه و دقت انجام کار، درجه ایمنی، اندازه، واحدهای اندازه گیری و روش انجام عملیات یا خدمات را تعیین می کند.

استانداردها
مشخصات فنی که به طور عمومی پذیرفته شده و یا رسما لازم الاجرا است.

راهنما
مجموعه اطلاعاتی که برای تسهیل در کاربرد روش یا روش های خاصی تدوین شده است.

فهرست خدمات
مجموعه خدمات مربوط به هریک از فعالیت ها یا عملیات یا زمینه های کاری مربوط به یک طرح یا یک پروژه که انجام آن ها برای رسیدن به اهداف تعیین شده در زمینه های مطالعاتی، اجرایی و بهره برداری ضروری است و شرح خدمات بر اساس آن تهیه می شود.

شرح خدمات
مجموعه ریز خدمات، جزییات و روش های ضروری انجام خدمات مندرج در فهرست خدمات اطلاق می شود که بر اساس آن می توان خدمات انجام شده را کنترل کرد.

مفاهیم معدنی

کلیه واژه های قانون معادن و آیین نامه اجرایی آن پذیرفته شده و لازم الاجرا است. اصلاحات مربوط به این مفاهیم در صورت لزوم و همچنین تعاریف و اصلاحات اضافی و تکمیلی، در جریان اجرای برنامه تهیه ضوابط و معیارهای فعالیت های معدنی پیشنهاد خواهد شد.

دامنه کار
فعالیت های مهندسی به طور انتزاعی اجرا نمی شود و همه فعالیت های مهندسی در بخش های مختلف معمولا با سایر بخش ها ارتباط دارند. دامنه کار این برنامه فقط شامل ضوابط و معیارهای فنی است که بیشترین کاربرد آن ها در معدنکاری است و در سایر بخش ها تعریف نمی شود. برای فعالیت هایی که تدوین ضوابط و معیارهای فنی آن به عهده سایر بخش هاست، ضوابط و معیارهای فنی مصوب آن بخش عینا پذیرفته می شود و در صورت لزوم فقط ویژگی های مربوط به بخش معدن به صورت متمم تدوین خواهد شد. تدوین ضوابط و معیارهای فنی معدن با در نظر گرفتن قانون معادن و آیین نامه اجرایی آن، آیین نامه ایمنی معادن و سایر قوانین جاری و آیین نامه های موجود در کشور انجام می شود. با در نظر گرفتن دامنه شمول قانون معادن، دامنه کار برنامه شامل کلیه مواد معدنی به جز نفت و گاز است. محورهای این برنامه اکتشاف، استخراج و فرآوری است. ضوابط و معیارهای فنی برای زمینه های مطالعات، طراحی، اجرا، ساخت، بهره برداری، نظارت و ارزیابی عملکرد طرح ها و واحدهای تولیدی تهیه خواهد شد. ضوابطی که زمینه های کاری مشترک در این پروژه ها داشته باشد، ذیل پروژه ای قرار می گیرند که بیشترین کاربرد مربوط به آن است. زمین شناسی، هر چند دارای کاربردهای گسترده ای است، اما در این برنامه بیشترین کاربرد آن در اکتشافات مواد معدنی است که در دامنه کار پروژه های اکتشاف قرار می گیرد. ضوابط تونلسازی، که در سایر بخش های عمرانی نیز مورد استفاده قرار می گیرد، نظر به اهمیت آن در فعالیت های معدنی در دامنه کار پروژه های استخراج قرار می گیرد. دامنه کار پروژه های فرآوری شامل کانه آرایی و صنایع معدنی تا تولید ماده اولیه قابل مصرف در سایر صنایع و فعالیت های عمرانی مانند صنایع کانی های غیرفلزی، متالورژی استخراجی، دیرگدازها و شیمی معدنی است. در جریان کار برنامه تهیه ضوابط و معیارهای فنی معدن، در زمینه هایی که ممکن است تفکیک دقیق دامنه کار نسبت به سایر بخش های مهندسی دشوار باشد، می توان مسوولیت تدوین ضوابط را به طور مشترک به عهده هر دو بخش قرار داد و یا اینکه هر بخش ویژگی های مربوط به بخش خود را تدوین کند و در اختیار بخش مسوول قرار دهد.

روش کار
مراحل مختلف کار و روند انجام امور برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن فهرست وار به همراه مسوولیت های اجرایی و تصمیم¬گیری در نمودار جریانی شماره یک ارایه شده است. وظایف شورای عالی و کارگروه ها در سند مدیریتی ارایه شده است.

زمینه های فعالیت

تعریف و تصویب زمینه ها
در این مرحله موضوعات و زمینه های متناسب با نیاز بخش معدن در کشور تعریف می شود. این موضوعات پس از بحث و تبادل نظر به تصویب شورای عالی می رسد. در سند مدیریتی مصوب سال 1380 فعالیت در سه محور زیر به تصویب رسیده است:
الف- اکتشاف
ب- استخراج
پ- فرآوری
تغییر یا اصلاح آن ها منوط به طرح مجدد در شورای عالی و با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه کشور است.


تعریف پروژه ها
در زمینه های مختلف اکتشاف، استخراج و فرآوری پروژه هایی توسط کارگروه ها تعریف می شود. در تعریف پروژه ها، باید اهداف اصلی برنامه تدوین ضوابط و معیارهای فنی معدن در نظر گرفته شود و پروژه ها متناسب با ضرورت ها و نیازهای بخش معدن باشد.

اولویت بندی پروژه ها
با توجه به تنوع موضوعات بخش معدن و متناسب با بودجه اختصاص یافته در هر سال، پروژه های تعریف شده توسط کارگروه ها بررسی و اولویت بندی می شود. در صورت تغییر شرایط بودجه ای، اولویت های تعیین شده در کارگروه ها بازنگری می شوند.

تصویب پروژه ها
پروژه های اولویت بندی شده در شورای عالی بررسی و تصویب می شوند.

انتخاب مشاور(ان)


شناسایی، ارزیابی و معرفی مشاور(ان)
متناسب با هر یک از پروژه های مصوب بر اساس سند مدیریتی برنامه، مشاور(انی) توسط کارگروه های اصلی شناسایی و معرفی می شوند. مشاور می تواند فرد، گروه، دانشگاه، شرکت، موسسه، سازمان و یا ترکیبی از آن ها باشد که بر اساس توانایی و سوابق شناسایی و به مجری برنامه معرفی می شوند. با توجه به ماهیت موضوعات سعی می شود انتخاب مشاور(ان) بر اساس آیین نامه خرید خدمات پژوهشی باشد.

استعلام و اخذ پیشنهاد
مجری از مشاور(ان) معرفی شده برای هر یک از پروژه ها استعلام و پیشنهاد آنان را جهت بررسی به کارگروه های اصلی ارجاع می کند.

بررسی پیشنهادها
پیشنهادهای ارجاعی از سوی مجری، متناسب با موضوع در کارگروه های ذیربط بررسی و ارزیابی می شوند. در صورت نیاز، شرح خدمات پیشنهادی توسط کارگروه اصلاح و از طریق مجری به مشاور(ان) اعلام می شود.

انتخاب مشاور
کارگروه پس از بررسی پیشنهادهای نهایی، مشاور(ان) را بر اساس تجارب و سوابق کار و ارتباط موضوع با زمینه تخصصی آن ها، اولویت بندی و به همراه شرح خدمات پیشنهادی به شورای عالی ضوابط و معیارها معرفی می کند. با توجه به ماهیت موضوعات سعی می شود انتخاب مشاور(ان) بر اساس آیین نامه خرید خدمات پژوهشی باشد.

تأیید مشاور
شورای عالی صلاحیت و اولویت بندی مشاور(ان) منتخب کارگروه ها را بررسی و در صورت لزوم اصلاح و تایید می کند. در صورتی که شورای عالی، هیچ مشاوری را تایید نکند، موضوع برای بررسی و انتخاب مشاور(ان) مناسب به کارگروه های اصلی برگردانده می شود.

عقد قرارداد
تنظیم و عقد قرارداد با مشاور(ان) با توجه به اولویت های مورد تایید شورای عالی به عهده مجری برنامه است. نظرات شورای عالی در مورد شرایط خصوصی پیمان نیز باید در عقد قرارداد در نظر گرفته می شود.

اجرای پروژه ها
پروژه ها، بر اساس قرارداد و شرح خدمات مربوط توسط مشاور(ان) انجام می شود.

تأیید مراحل پیشرفت پروژه ها
گزارش پیشرفت کار که مطابق با قرارداد از طرف مشاور(ان) تهیه و به مجری تحویل می شود، جهت بررسی و تایید به کارگروه ذیربط ارجاع می شود.

تأیید صورت وضعیت
تایید صورت وضعیت منوط به تایید گزارش و پیشرفت کار آن مرحله توسط کارگروه ذیربط است.

بررسی، تأیید و تصویب گزارش ها
هر یک از گزارش های ارجاعی به کارگروه ها توسط اعضای کارگروه بررسی و در صورت لزوم برای ارزیابی نهایی به افراد صاحب نظر و متخصص ارسال و نظرات این افراد جمع آوری و در کارگروه بررسی می شود. نحوه بررسی در کارگروه ها به شرح زیر خواهد بود:
گزارش نهایی از سوی مشاور به دفتر مجری برنامه تحویل و رسید دریافت می شود.
دفتر مجری برنامه بررسی اولیه را انجام و اسناد را بررسی و در صورت کمبود مدارک آن را جهت تکمیل به مشاور عودت می دهد.
در صورت نبود نقص، گزارش به تعداد اعضای کارگروه مربوطه تکثیر و به کمیته تحویل می شود.
کلیات گزارش در جلسه کارگروه بررسی شده و در صورت وجود نقص به دبیرخانه برنامه عودت داده می شود.
اگر از نظر مدارک و کلیات مشکلی وجود نداشته باشد گزارش بین اعضای کارگروه توزیع می شود تا در مورد هر گزارش حداکثر ظرف دو هفته نظر کتبی خود را اعلام کنند.
پس از بررسی نظرات اعضای کارگروه در صورتی که اکثریت اعضا، رای به تایید آن بدهند به منزله تایید در کارگروه تلقی شده و مراتب در صورتجلسه درج می شود. در غیر این صورت برای رفع اشکالات و نظرات کتبی به دبیرخانه برنامه اعلام می شود تا به اطلاع مشاور برسد.

تأیید نهایی گزارش ها
کارگروه ها گزارش های نهایی مشاور(ان) را بررسی می کنند و اعمال اصلاحات و تغییرات لازم را کنترل کرده و در صورت اعمال اصلاحات، آن ها را تایید می کنند. گزارش های تایید شده برای تصویب نهایی به شورای عالی ارسال می شود.

تصویب نهایی گزارش ها
شورای عالی، گزارش های نهایی مورد تایید این کارگروه ها را بررسی و در صورت انطباق با شرح خدمات تصویب می کند و مراتب در صورتجلسه شورای عالی درج می شود. گزارش های مصوب برای مجری ارسال می شود و در صورت نیاز به اعمال اصلاحات و تغییرات جدید به کارگروه ها عودت داده می شود. گزارش های مصوب به مجری تسلیم می شود.

انتشار
گزارش های مصوب توسط مجری برای تخصیص شماره نشریه به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال می شود.


اطلاعات تماس

جهت تماس با پرسنل مرتبط با نشریات و برنامه ها با شماره های زیر تماس حاصل نمایید.

  • 021-81761
  • info@mimt.gov.ir
  • www.minecriteria.mimt .gov.ir

توجه

مشخصات پستی

تهران- خیابان کریمخان - خیابان استاد نجات الهی - خیابان سمیه - نبش کوچه پورموسی-وزارت صنعت، معدن و تجارت کد پستی : 1599691379 تلفن : 43606 پست الکترونیک : info@mimt.gov.ir

سامانه های مرتبط